شارل بودلر

شارل پیر بودلر (Charles Pierre Baudelaire ) ، 1821 ـ ینجی ایلده پاریس ده دونیایا گؤز آچدی. آتاسی ژوزف فرانسوا بودلر، آیدین بیر انسان کیمی یازیچی لار، شاعیرلر و فیلسوف لار لا اوتوروب دوراردی. او گاهدان تابلولاردا چکردی.

شارل 1828 ده آتاسینی الدن وئردی. آناسی ایسه بو فاجعه یه دؤزه بیلمه دی و نئچه مدت ده لی خانادا یاتیریلدی. سونرالار آناسی «اوپیک» آدلی بیر قاماندئرله ائولندی.

بو نظامی آتالیق، محبت سیز یوخ، چوخ دیسیپیلین لی بیر کیشی ایدی و عائله نین ایستی اوجاغینی، سربازخانا کیمی گبود بیر محیطه چئویرمیشدی.

بودلر 9 یاشیندا ایکن اورتا مکتب بیتیرمک اوچون، شبامه روزی بیر مدرسه یه یازیلدی.

شارل آریق، یالقیز، حساس و غرورلو بیر اوشاق ایدی و یالقیزلیقدا سینسیمه یینی بئله دئییر:

« یالقیزلیق دویغوسو اوشاقلیغیمدان اؤلومه قده ر بختیمه یازیلیبدیر.»

شارل بودلر دیپلومونو آلاندان سونرا، آتالیغینین بویوروغو ایلا حقوق فاکولته سینه آد یازدیردی. آتالیغی اونو دیپلومات پالتاریندا گؤرمک ایسته ییردی.

شارل فاکولته ده کلاسلاردا اوتورمادی و آتالیغی ایله آناسینین طرفیندن دانلاندی. او ایسه گمی ایله هنده گئتمک مقصدی ایله یولا دوشدو. آنجاق موریس آداسیندان اویانا گئتمه دی. بو سفر اونون خیال دویغولارینی آرتیقراق بسله دی و روحیه سینه یاخشی تاثیر بوراخدی.

او بو زامانلاردا «ژن دووال» آدلی بیر قادینلا تانیش اولدو و عؤمرونون سونونا قده ر اونونلا ایلگی ساخلادی.

شارل 43ـ 1842 ایللریندن بیر پارا شعرلر دئمه یه باشلادی و بونلارین سونرالار « آغری گوللری» کیتابیندا(1857) باسدیردی.

شارل بو کیتابا گؤره دئییر: « بو قورخونج کیتابدا من بوتون سئوگیمی، عاطفه می، اینامیمی و نفرتیمی قویموشام ...»

1852ـ نجی ده «آپولونی ساباتیه» آدلی قادینا وورولدو و آرالاریندا مکتوبلار یازیلدی.

بودلرین چوخ واختلار مالی دورومو گرگین اولوردو. اؤزونو اؤلدورمک و اوشاقلیغیندا اولان ایناملارینا قایتارماغا فیکیر لشیردی: « اوره ییمجه اینانماق ایسته ییرم کی بیر خارجی و گؤرونمز بیر وارلیق منیم آلین یازیما علاقه قاتیر. آنجاق نئجه اینانیم؟»

استپان مالارمه (1898 ـ 1842) اونو اؤزونه اوستاد و حتی مدرنيزمين ایلک شاعیری تانییر.

بونونلا بئله او 1864 ـ نجو ایلده بلژیکه چاتاندا قارشیلانمادی و 1866 ـ دا اوره ک بولانماسی و باش گیجه لمه سی توتموشدو و ائله او ایلده بدنینین ساغ طرفی فلج اولدو . دوزگون دانیشا بیلمه دی. اونو پاریسه قایتاردیلار و 1867 ـ نجی ایلده دونیاسینی ده ییشدی.

شارلین 1857 ـ نجی ایلده 1300 سایی سیندا باسیلان « آغری گوللری» کیتابی، محکمه ده توقیف و یاساق آدلاندیریلدی و شارل 300 فرانک ( سونرالار 50 فرانکا آزالدی) جریمه یه معروض قالدی.

اونا گؤره ده ژان پل سارتر دئییر:« او بوندان یاخشی یاشامالیدی. بودلری شعرین آتاسی آدلاندیرماق یالنیش دئییل پ. اونو بو گون فرانسانین ان بؤیوک شاعیری تانییرلارو بودلری سیوبولیزم و سوررئالیزمین اؤنجوللریندن آد اپارماق اولار.

1ـ ایکارین گیلئیلییی

سعادتلی و اوره کلری یوخادیر

ملک لره عاشیق اولانلار

منیم قوللاریم قیریلیبلار سانکی

             بولودلاری قوجاقلایاندا

گؤیده پارلایان تایسیز اولدوزلارین ساغلیغینا

              یانیق گؤزلریم گؤرونمه ییرلر

                     گونشین خاطره لریندن باشقا شئی لری

 اؤز آماجیمی

       ندن آنلامایان گؤیدن سوردوم؟

آلاولو باخیشین امتدادیندا

                    قانادلاریم سیندی

                          سئوگیدن گؤزه للیکلر یانقیسی

    افتخار ائده بیلمه یه جه یم

                  آدیمی بیر بورولقانا قویام

                                قبریم اولان بورولقان

( ایکار= یونان میفولوگییاسیندا ایکار یا خود ایکاروس دوستاقدان قاچماق اوچون قوشلارین قنادینی مو ایله کوره یینه یاپیشدیردی. اوچاندا آتاسینین سؤزونه باخمادی و گونشه یاخینلاشدی. ایستی موم لاری اریتدی و او دنیزه دوشدو.)

2ـ یولدان کئچن قادینا

منیم چئوره مده کوچه سسلی ـ کویلو ایدی

اوجا ـ آریق، دردلی و اولو غملی

بیر قادین اؤنومدن کئچدی

سئویلی اللریله، اته یینی یوخاری توتموشدو

چابوک و شرفلی ایدی

            آیاغی قولچاق آیاغی تکین

من توفانین دوغاجاغی اولان گؤزلریندن

      اوره یی توتقون بیر غریب کیشی کیمی ایچدیم

سئحیرلی و اؤلدوروجو بیر درد

              جلوه لندی ...

                       سونرا گئجه گلدی

ای قاچاق مارال

         منه گؤزلرین جان وئرنده

                      دئمه دین سنی بیرده

                                 گؤره جیه م  می؟

باشقا یئرده، اوزاق، کئج، بلکه هئچ زامان!

بیلمه دیم هارایا قاچدین و بیلمه دین

                                    هارادا قالدیم.

آی سئوگی

آی منیم عشقیمی آنلایان

3ـ قایغی

بیری اؤز شوری ایله ایشیق ساچیر

باشقاسی قارا گئیدیریر سنی، آی طبیعت

بیرینه دئسه قویلاق

باشقاسینا دئیه جک: یاشام

آی، هئرمس منیم دوستوم

منیم اوره ییمی سیخیرسان

سن منی ان غملی میداس لا

                    بیر بیلیرسن

من سن ایله قیزیلی دمیر ائده جه یم

و بهشتی، جهنم

من بولودلارین کفنینده

عزیز بیر اؤلونو تاپاجاغام

و گؤیلرین ساحیلینده داش و گئن تابوتلار

                               دوزه جه یم